Op de uitnodiging voor een bruiloft staat onderaan één regel: dresscode black tie. Of je nieuwe werkgever mailt dat het personeelsfeest smart casual is. Zo’n aanwijzing vertelt je hoe formeel de gastheer het wil hebben, zodat alle gasten ongeveer even gekleed binnenkomen. Voor mannen komt het neer op drie vragen: draag je een pak, hoort er een strik of stropdas bij en welke schoenen passen eronder?
In de tabel staan zes kledingvoorschriften, ruwweg van formeel naar informeel. Zoek de term van je uitnodiging op en lees daarna de uitleg bij die ene code.
Dresscodes voor mannen in één overzicht
|
Dresscode |
Wanneer |
Wat trek je aan |
|
White tie |
Gala of zeer formeel diner in de avond |
Zwart rokkostuum, wit piqué vest, wit overhemd, witte strik, zwarte lakschoenen |
|
Black tie |
Formeel avondfeest of chique bruiloft |
Zwarte smoking, wit overhemd, zwarte strik, zwarte schoenen |
|
Tenue de ville |
Bruiloft of officiële gelegenheid overdag |
Pak, overhemd lichter dan het pak, stropdas, nette leren schoenen |
|
Cocktail |
Receptie, borrel of feest aan het eind van de dag |
Donker pak, effen overhemd, nette schoenen |
|
Smart casual |
Op het werk, bij een informele zakelijke afspraak of op een feest |
Chino of pantalon, overhemd, colbert als je wilt, nette schoenen |
|
Business casual |
Op kantoor |
Chino of pantalon met overhemd of polo, zonder volledig pak |
Black tie vraagt om een smoking
Black tie is de formele code voor de avond en laat weinig ruimte voor een eigen invulling. Daardoor weet je ook precies waar je aan toe bent, want de onderdelen liggen vast:
- een zwarte smoking
- een wit overhemd
- een zwarte strik
- zwarte schoenen, bij voorkeur lakschoenen
De naam verwijst naar die zwarte strik, dus een stropdas hoort er niet bij. Staat er black tie op de kaart, dan bedoelt de gastheer een smoking en geen gewoon zwart pak.
Wat niet nodig is: een rokkostuum met witte strik. Dat hoort bij white tie, de enige code die nog formeler is.
White tie is de formeelste dresscode
White tie, ook wel cravate blanche genoemd, geldt bij gala’s en zeer formele diners in de avond. Je draagt dan een rokkostuum: een zwarte jas met lange panden aan de achterkant en een zwarte broek van dezelfde stof. Daaronder horen een wit overhemd, een wit piqué vest en een witte strik, met zwarte lakschoenen.
Een smoking is voor deze gelegenheden te informeel en de strik is altijd wit, nooit zwart.
Tenue de ville en cocktail, een pak in plaats van een smoking
Tenue de ville
Tenue de ville is Frans voor stadskleding en staat voor nette kleding voor overdag, bijvoorbeeld op een bruiloft. Je draagt een pak in een rustige kleur als blauw of grijs, met een overhemd dat lichter is dan het pak en nette leren schoenen.
Over de stropdas zijn stijlgidsen het niet eens: de ene noemt hem verplicht, de andere gebruikelijk. Draag hem daarom op een bruiloft en bij elke andere formele gelegenheid. Welke das je neemt hangt af van je pak, want bij een donkerblauw pak met een lichtblauw overhemd past bijvoorbeeld een rode stropdas.
Cocktail
Cocktail is de feestelijke tegenhanger van tenue de ville. Je komt deze code vooral tegen bij recepties, borrels en feesten aan het eind van de dag. Met een donker pak, een effen overhemd en gepoetste nette schoenen zit je goed, terwijl het pak bij een zomers feest lichter van kleur of van linnen mag zijn. Een stropdas is geen vereiste: een donker pak of een colbert met pantalon en een net overhemd voldoet ook zonder das. Sneakers passen er niet bij.
Smart casual is netjes zonder pak
Smart casual roept de meeste vragen op, omdat de naam twee kanten op wijst. De bedoeling is verzorgd en toch niet formeel, ook wel nette vrijetijdskleding genoemd. Je komt het tegen op het werk, bij een informele zakelijke afspraak en op feesten.
Dit trek je aan:
- een chino of pantalon
- een overhemd
- een colbert als je het netter wilt, verplicht is het niet
- nette schoenen, zoals veterschoenen of loafers
Wat niet nodig is: een compleet pak, dat is voor deze code te formeel. Aan de andere kant vallen een T-shirt, een spijkerbroek met scheuren en sportieve sneakers af. Draag je er een colbert bij, kies dan een overhemd waarvan de kraag past bij de revers van het jasje.
Over jeans lopen de adviezen uiteen. Sommige stijlgidsen rekenen elke spijkerbroek tot vrijetijdskleding, andere vinden een donkere jeans zonder wassing of scheuren netjes genoeg. Het dresscode-overzicht van MAX Vandaag (2025) noemt bij smart casual een pantalon of een donkere spijkerbroek. Ga je naar een zakelijke gelegenheid of ken je de gastheer niet, neem dan de chino. Onder vrienden of op een informeel feest is een donkere jeans prima.
Business casual op kantoor
Business casual is de code voor de werkvloer: professioneel, maar zonder volledig pak met stropdas. De basis is een chino of nette pantalon met een overhemd. Een net poloshirt mag ook en op koude dagen draag je een trui of vest over je overhemd. Daaronder passen gepoetste nette schoenen.
Of een spijkerbroek mag, verschilt per kantoor. De ene stijlgids noemt een nette jeans met colbert als voorbeeld, de andere sluit spijkerstof uit. Begin daarom in een nieuwe baan met een chino en kijk in je eerste week wat collega’s dragen. Op kantoren waar het losser mag, zie je ook streetwear op kantoor, zoals sneakers onder een pak.
Kom je op de fiets of met de trein, dan helpt kleding voor onderweg naar je werk, zoals een ademend shirt, om netjes aan je bureau te verschijnen.
Staat er geen dresscode op de uitnodiging?
Vraag het dan na. Bij een bruiloft bel of app je de ceremoniemeester of het bruidspaar, bij een feest van je werk de organisator. Ook andere gasten vragen wat zij aantrekken werkt, want je wilt vooral niet de enige in pak of de enige in jeans zijn. Hetzelfde geldt voor een themacode die je niet kent, zoals summer chic of festival chic: alleen de gastheer weet wat hij ermee bedoelt.
Lukt navragen niet, leid het dan af uit de uitnodiging zelf. Een diner in de avond op een deftige locatie vraagt om een donker pak, een borrel aan het eind van de middag om een chino met overhemd en colbert. Twijfel je tussen twee niveaus, neem dan het nettere van de twee. Een colbert trek je uit en een stropdas verdwijnt in je binnenzak, maar een jasje dat thuis aan de kapstok hangt tover je op het feest niet tevoorschijn.