Met vier soorten herenschoenen kom je bijna elke week door: een nette veterschoen, een instapper, een boot en een sneaker. Hieronder staan de soorten naast elkaar, met per gelegenheid het juiste paar en de regels voor passen en onderhoud.
De vuistregel is kort. Hoe strakker en gladder de schoen, hoe netter hij oogt; versiering en ruw leer maken hem juist losser. Wie dat onthoudt, ziet in de winkel snel of een paar bij een pak of bij een spijkerbroek hoort.
Welke herenschoenen passen bij welke gelegenheid
De tabel geeft per gelegenheid het paar waarmee je goed zit. Het zijn richtlijnen en geen wetten. Een effen derby gaat ook onder een pak en een strakke leren sneaker hoort op veel kantoren bij de dagelijkse kleding.
|
Gelegenheid |
Schoen |
Waar je op let |
|---|---|---|
|
Bruiloft of formeel kantoor |
Oxford in zwart of donkerbruin |
Glad leer en zo min mogelijk versiering |
|
Kantoor met pak |
Oxford, effen derby of gespschoen |
Donkere kleur, schoon en gepoetst |
|
Kantoor zonder dresscode |
Derby, loafer of effen leren sneaker |
Past bij een chino en bij donkere jeans |
|
Weekend en vrije tijd |
Sneaker, suède derby of chelsea boot in suède |
Loopcomfort gaat voor |
|
Warme dagen |
Loafer, bootschoen of sandaal |
Luchtig materiaal; in een loafer of bootschoen een sok die onder de rand blijft |
|
Regen en kou |
Leren boot |
Impregneren voor je ze draagt |
|
Sport |
Sportschoen voor die sport |
De activiteit bepaalt de schoen |
Veterschoenen met een gesloten of open sluiting
Bij een nette veterschoen zit het verschil in één naad. Bij de oxford zijn de flappen met de vetergaatjes onder het voorblad vastgestikt, waardoor de sluiting onderaan dicht is en de schoen een strakke lijn krijgt. Bij de derby liggen die flappen los boven op het voorblad en gaan ze verder open.
Dat verschil zie je en voel je. De oxford is de netste van de twee en hoort bij een pak, een bruiloft of een kantoor met dresscode. De derby geeft meer ruimte over de wreef, omdat de open flappen zich naar je voet zetten als je de veters aantrekt. Heb je een brede voet of een hoge wreef, dan is een derby de veiligere keuze.
Een brogue is geen apart model maar een versiering: het gaatjespatroon in het leer, dat op een oxford en op een derby voorkomt. Hoe meer versiering, hoe minder formeel de schoen. Een zwarte oxford met een gladde neus is daarom netter dan een bruine brogue. Die bruine brogue staat juist goed bij een chino of een spijkerbroek. De manier waarop je Floris van Bommel schoenen met jeans en een blazer combineert, is daar een voorbeeld van.
Instappers en gespschoenen zonder veters
Een instapper heeft geen veters en geen gesp: je stapt erin. De bekendste is de loafer, een lage schoen met een aparte hak, die aan de losse kant van de nette schoenen staat. Onder een chino of een linnen broek is hij op zijn plaats en met een pantalon en een overhemd oogt hij verzorgd genoeg voor kantoor. Bij een korte broek draag je heren loafers met een sok die onder de rand blijft.
De gespschoen, ook monk genoemd, sluit met één of twee gespen in plaats van veters. Hij is ongeveer even net als een derby en blijft net onder de oxford. Een enkele gesp in glad donker leer komt dicht bij een oxford, een dubbele gesp valt meer op. Bruin is makkelijker te combineren dan zwart en gaat ook bij een chino.
Boots voor koude en natte dagen
Een boot is een schoen die tot over de enkel komt. De chelsea boot heeft geen veters maar elastische stukken aan de zijkant, zodat je hem zo aantrekt en weer uitdoet. In zwart glad leer gaat hij onder een donker pak, in bruin suède hoort hij bij een chino, een jeans of een tweed jasje.
Een veterboot met gaatjespatroon, de brogue boot, is minder formeel en staat goed bij zware stoffen als tweed, flanel en ribfluweel. Leren boots beschermen je voeten beter tegen slecht weer dan lage schoenen, op voorwaarde dat je het leer impregneert voordat je ermee de regen in gaat.
Sneakers voor heren onder jeans en onder een pak
Sneakers draag je vooral in je vrije tijd, maar de grens met nette kleding is vervaagd. Dat sneakers bij een maatpak op veel werkplekken gewoon zijn, komt door streetwear, dat van de straat naar kantoor is verhuisd. Voor die combinatie kies je een lage, effen sneaker van glad leer in wit of zwart, zonder groot logo.
Een canvas sneaker is lichter en luchtiger en past bij een korte broek of een jeans. Sportschoenen zijn een aparte groep. Schoenen die voor één sport zijn gebouwd, zoals een fietsschoen die vooraan niet buigt, zijn goed voor die activiteit. Volgens een podoloog zijn ze er niet om altijd op te lopen (bron: VRT NWS, podoloog Paul Borgions).
Sandalen, slippers en bootschoenen voor de zomer
Op warme dagen wil je een schoen die lucht doorlaat. Bij zomerschoenen voor mannen gaat het om de combinatie van luchtig en verzorgd: een lichte brogue of een loafer oogt zomers en blijft net genoeg voor kantoor. De bootschoen is een lage schoen voor ontspannen gelegenheden, die je in leer kiest als hij lang mee moet gaan.
Herensandalen met leren banden draag je onder een korte broek of een linnen broek. Het leer gaat lang mee als je het onderhoudt. Slippers zijn volgens een podoloog prima bij het zwembad, maar niet om er een hele dag mee door de stad te lopen (bron: VRT NWS).
Een nieuw paar herenschoenen passen
Een schoen die in de winkel goed lijkt, valt thuis soms tegen. Met deze regels verklein je die kans (bron: MAX Vandaag):
- Pas in de middag. Voeten zetten in de loop van de dag iets uit, dus een paar dat dan prettig zit, knelt later op de dag niet.
- Draag de sokken die je er straks ook in draagt. Met dikke sokken lijkt een schoen te passen die met dunne sokken te ruim is.
- Pas altijd beide schoenen en loop er een paar keer mee op en neer. Is één voet langer, koop dan op de langste voet.
- Beoordeel de maat terwijl je staat, want dan is je voet iets langer. Je tenen moeten vrij bewegen.
- Reken niet op uitlopen. Leer wordt soepeler, maar een schoen wordt niet groter.
Voor de lengte geeft een podoloog een eenvoudige maat: achter je hiel moet nog een vinger passen (bron: VRT NWS). Dezelfde podoloog let op een stevige hiel en op een zool die buigt bij de tenen en niet in het midden.
Ga niet blind uit van je vaste maat. Maten verschillen per merk en per model, waardoor het ene paar strakker zit dan het andere (bron: Brooks Running). Pas daarom elk nieuw paar. Bestel je online, leg dan de maattabel van de winkel naast de lengte van je voet en pas het paar thuis voordat je het houdt. Bij sportschoenen luistert het nog nauwer: voor skischoenen meet je je voeten aan het eind van de dag en met skisokken aan.
Onderhoud per materiaal
Onderhoud bestaat uit drie handelingen: schoonmaken, verzorgen en beschermen (bron: ANWB). Wat je gebruikt, hangt af van het materiaal.
|
Materiaal |
Schoonmaken |
Verzorgen en beschermen |
|---|---|---|
|
Glad leer |
Stof en vuil wegborstelen met een zachte borstel of doek |
Impregneren, daarna wax of schoensmeer dun inwrijven en uitpoetsen met een droge doek |
|
Suède en nubuck |
Opborstelen met een suèdeborstel |
Geen wax. Impregneren met een spray voor suède, voor het eerste gebruik en daarna een paar keer per jaar |
|
Canvas en ander textiel |
Afnemen met een vochtige doek, bij veel vuil met milde zeep en lauw water |
Impregneren en langzaam laten drogen |
De regels voor suède en textiel komen uit een onderhoudsgids voor schoenen (bron: Bon’A Parte). Voor elk materiaal gelden dezelfde gewoonten. Laat natte schoenen aan de lucht drogen en zet ze niet bij de verwarming, want hitte beschadigt leer. Bewaar ze droog en luchtig, met schoenspanners of een prop krantenpapier erin. Een schoenlepel spaart de hiel bij het aantrekken.
Witte kringen van strooizout op glad leer dep je weg met een vochtige doek en lauw water. Helpt dat niet, meng dan twee delen water met één deel azijn en niet meer, want te veel azijn beschadigt het leer (bron: ANWB).
Met welk paar je begint
Begin met het paar dat je het vaakst nodig hebt. Draag je door de week een pak, dan is dat een zwarte of donkerbruine oxford. Werk je in een chino of een jeans, dan heb je meer aan een bruine derby, die ook onder een pak nog gaat.
Daarna vul je aan met een lage leren sneaker voor het weekend, een boot voor de natte maanden en een loafer voor warme dagen. Met die vier heb je voor bijna elke gelegenheid uit het overzicht bovenaan een paar. De rest koop je pas als de gelegenheid zich aandient.